Hans van Wetering

Lang zorgde de Nederlands-Portugese schrijver José Rentes de Carvalho voor het beeld van Portugal in Nederland. Tienduizenden Nederlanders gingen met zijn reisgidsen op pad en lazen zijn romans. Maar in zijn eigen Portugal wisten weinigen van zijn bestaan. Tot voor kort.

Niet lang geleden interviewde ik Niemeyer , gepubliceerd anderhalve maand geleden in de VPRO-Gids:

tekst-vpro-niemeyer

23 september bij Holland Doc Radio een documentaire die ik maakte over gebeurtenissen die nu dertig jaar geleden in een kleine buurtschap in de Achterhoek plaats hadden.

Tot half augustus te bezichtigen in Rotterdam. Samen met Arne Leffring stelde ik de bijlage samen die ter gelegenheid van de Biënnale in de VPRO-Gids is opgenomen en op de Biënnale zelf als aparte festival-gids wordt verspreid. Een van de opgenomen artikelen betreft een reportage over een project van twee Nederlandse architecten in een van de favelas van São Paulo. Lezen: vprogidsbijlageiabr_saopaulo

Mooi project van kunstenaar Michel Huisman in Heerlen. Kunst vermomd als stedenbouwkundige ingreep. Interview VPRO-Gids. Lezen: vprogids16_maankwartier

Crowdfunding is hip. Had tot een paar jaar geleden vrijwel niemand van het begrip gehoord, inmiddels kun je geen krant opslaan of er staat wel iets over in. Voor wie het desondanks gemist heeft; crowdfunding is financiering van een artistiek project – een film, een CD of een boek - , maar ook van journalistieke projecten en zelfs verkiezingscampagnes (40% van Obama’s campagne werd op deze wijze gefinancierd) door een grote groep kleine, meest anonieme ‘donateurs’. Het internet speelt hierbij een sleutelrol. Op Amerikaanse sites als Kickstarter (film, dans, theater), Indiegogo (film, literatuur, games) en Spot.us (journalistiek) kan worden ingetekend op een keur aan projecten. Ook in Nederland heeft crowdfunding inmiddels voet aan de grond gekregen. Dat het ook  voor opmerkelijke resultaten kan zorgen, bewijzen fotograaf Rob Hornstra en journalist/documentairemaker Arnold van Bruggen met hun The Sochi Project. Gefinancierd door een groot aantal (kleine) donateurs reizen Hornstra en Van Bruggen twee keer per jaar af naar de Kaukasus om de veranderingen te documenteren in het subtropische Russische stadje Sochi waar in 2014 de Olympische winterspelen zullen worden gehouden. Via de website van het project kunnen geïnteresseerden de voortgang van het project volgen. Hier zijn tussentijdse reisverslagen te lezen, foto’s en filmpjes te zien, en wordt de bezoeker via tweets op de hoogte gebracht van de allerlaatste gebeurtenissen en publicaties. De publicaties die het project voorbracht – onlangs verscheen het prachtige Empty Land, Promised Land, Forbidden Land’; een verslag van vier jaar reizen door Abchazië - won al een aantal prijzen, waaronder eind januari De Canonprijs voor vernieuwende fotojournalistiek in de zilveren camera competitie. Hoe kwamen ze er eigenlijk toe om hun project op deze manier te financieren?

Quinze-zero, Egalité, Avantage Nadal; de Open Franse Tenniskampioenschappen op Roland Garros zijn achter de rug. Nadal won, zoals voorspeld. Felix Kaplan (Vilnius 1946) is een van de weinige Nederlandse ingezetenen die in Parijs als speler én als coach actief was. Hij ontwikkelde een theorie op basis van oosterse filosofie – Kaplanetics gedoopt  - die het Nederlandse tennis in de vaart der volkeren moet opstoten. Over tennis met een ‘innerlijke glimlach’ en ‘zachte ogen’.

Coverstory in de VPRO-Gids, hier te lezen: www.hiaten.nl

Zaterdag in Brussel voor NRC-Handelsblad een interview met de Portugese auteur Gonçalo M. Tavares. Sinds zijn debuut in 2001 publiceerde Tavares zesentwintig boeken en won hij in het Portugese taalgebied alle denkbare prijzen.  de Portugese schrijver en wetenschapsfilosoof Gonçalo M. Tavares (Luanda 1970), is alom ingehaald als het nieuwe wonderkind van de Portugese literatuur, als troonpretendent van Lobo Antunes en nobelprijswinnaar Jose Saramago, die niet lang voor zijn dood over Tavares schreef: ‘hij schrijft zo goed dat je hem zou willen slaan.’ Behalve zijn jaloers stemmende productiviteit is ook de reikwijdte van Tavares’ werk niet onopgemerkt gebleven. Naast filosofische exercities over uiteenlopende onderwerpen als ‘de dans’ en ‘de angst’ publiceerde hij toneel en poezie, schreef hij onder de noemer ‘O Bairro’ (de Wijk) een reeks lichtvoetige boeken waarin een absurdistische humor heerst en Tavares in de huid van zijn literaire helden kruipt; er verschenen al deeltjes over onder meer Paul Valéry, T.S. Elliot en Italo Calvino. De roman Jeruzalem waarvan komende week een recensie van mijn hand in Vrij Nederland staat, vormt het derde deel van zijn zogeheten ’zwarte boeken’, een tetralogie onder de titel O Reino (het Rijk) en betekende zijn internationale doorbraak. Vorige week vond ik (voor een euro) in Lissabon een Portugese vertaling van de Max Havelaar (een vertaling uit 1975, toen de revolutionairen het in Portugal nog voor het zeggen hadden). Die bied ik hem maar gelijk aan. Benieuwd wat er dan volgt.

Coverstory deze week in de VPRO-Gids: duurzaam vakantievieren is hot, maar bestaat zoiets eigenlijk wel, of heeft de reisbranche gewoon goed opgelet waar het geld te halen is?

‘Het is de traditionele opening van het vakantieseizoen; de jaarlijkse Vakantiebeurs in Utrecht. Elk jaar weer schuifelen vele duizenden langs de standjes van touroperators  en verkeersbureaus om des avonds met tassen vol folders huiswaarts te keren, waarna het grote piekeren een aanvang kan nemen. Want niet alleen is het aantal potentiele vakantiebestemmingen zo langzamerhand gekmakend, ook wordt de vakantieganger de laatste jaren steeds nadrukkelijker geconfronteerd met de vraag of zijn vakantiewens wel verantwoord en, ja daar is het woord, duurzaam genoeg is. Natuurlijk, overwegingen ten aanzien van prijs, weer en accomodatie spelen vooralsnog een grotere rol in de eindoverweging, maar toch zegt inmiddels meer dan de helft van de Nederlanders dat milieu en lokale leefomstandigheden in hun vakantiekeuze ook belangrijk zijn.  Tegelijkertijd is de zogeheten carbonfootprint (CO2-last) van de Nederlandse vakanties de laatste jaren almaar groter geworden, vooral door toename van de gemiddelde reisafstand (tussen 2002 en 2008 alleen al + 33%) - inmiddels maken vakanties zo’n 9% van de totale CO2-emissie van de Nederlandse economie uit (bron: themarapport ‘Reizen op grote voet’, 2008). Kan de gewetensbezwaarde, milieubewuste vakantieganger nog wel met goed fatsoen op vakantie; zijn er nog plekken en reismodi die hem niet met schuld overladen? Of rest hem op termijn misschien niets dan de wandelschoenen om te binden en zich met tegenstribbelend kroost aan het begin van het Pieterpad op te stellen?’

Tags: toerisme

Van 15 tot 18 oktober vindt in Warschau het WK sumoworstelen plaats. Ook Nederland vaardigt een team af en kent in Olle Overbosch zelfs een kanshebber voor de medailles. Wat bezielt die Hollandse jongens om sumoworstelaar te worden?

Het was een klein berichtje, onlangs in de krant: Japanse sumobond geeft haar worstelaars een Ipad cadeau omdat de worstelaars vanwege hun dikke vingers niet met gewone mobieltjes overweg kunnen. Het berichtje, ongetwijfeld opgenomen ter compensatie voor wereldleed elders op de pagina, bevestigt moeiteloos het bestaande beeld van sumoworstelen. Want vraag iemand op straat wat sumoworstelen is en er komt een lacherig antwoord waarin de frase ‘dikke Japanse mannen in luiers’ nooit ver weg is. Dat dit beeld van de typische sumoworstelaar niet meer klopt en er inmiddels ook in Nederland sumoworstelaars rondlopen, is bij weinigen bekend. Dat die Nederlandse worstelaars heel goed zijn en één van hen op het aanstaande WK zelfs als kanshebber voor de titel geldt, mag zelfs een goedbewaard geheim heten. Zoals de gemiddelde Nederlander ook geen idee heeft dat het Nederlandse worstelteam is samengesteld uit opmerkelijk hoog opgeleide jongens; Pieter (Vroon) studeert medicijnen, Toby (Hijzen) zit aan de VU bij kunstmatige intelligentie, en Olle (Overbosch), de Europees kampioen van 2009, doet bouwkunde in Delft.

Het is een maand voor het WK. Als ik op een zaterdagochtend de verlaten gymzaal in Rotterdam-Prinseneiland binnenstap waar de Nederlandse worstelaars een laatste training afwerken alvorens ze voor een trainingskamp naar Bulgarije afreizen, zie ik geen dikke mannen, maar in plaats daarvan gespierde, atletische lijven die de meest onmogelijke rek- en strekoefeningen doen. De mawashi – de gewraakte ‘luier’ – is weliswaar omgeknoopt, maar daaronder dragen de worstelaars een sportbroek. De sfeer is ontspannen. Er wordt wat gelachen. ‘Potjes’ noemen de worstelaars – alle drie met onvervalste Rotterdamse tongval - de wedstrijdjes die ze tegen elkaar vechten. Als de training is afgelopen, worden de wasahi’s afgedaan en op de grond gegooid. De gevechtsring - een wit plastic zeil waarop losse stukken oranje plastic - verdwijnt in een grote plunjezak.

Voor het artikel met interviews met Olle Overbosch en bondscoach Stephen Gadd, zie de VPRO-gids van deze week (week 42)